દાહોદ જિલ્લાના દેવગઢ બારિયા તાલુકાના રાતડીયા ગામે કૃષિ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા અને પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિશેષ તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં કૃષિ સખી સવાયા ઉષાબેને ગામની ખેડૂત બહેનોને પ્રાકૃતિક ખાતર બનાવવાની પ્રાયોગિક તાલીમ આપી હતી. તાલીમ દરમિયાન ખેતીમાં રાસાયણિક ખાતરના વધતા ઉપયોગને બદલે કુદરતી પદ્ધતિ અપનાવવાની જરૂરીયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

ઉષાબેને પ્રેક્ટિકલ પ્રદર્શન દ્વારા બતાવ્યું કે ગાયના છાણ, ગોમૂત્ર, જૈવિક કચરો અને સ્થાનિક ઉપલબ્ધ સજીવ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને કેવી રીતે ઓછી કિંમતમાં અસરકારક પ્રાકૃતિક ખાતર તૈયાર કરી શકાય. તેમણે સમજાવ્યું કે આ પ્રકારનું ખાતર જમીનની ઉપજાઉ શક્તિ વધારવામાં મદદરૂપ બને છે અને પાકને લાંબા ગાળે સ્વસ્થ રાખે છે.

તાલીમ દરમિયાન ખેડૂત બહેનોને પ્રાકૃતિક ખેતીના વિવિધ પાસાઓ અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપવામાં આવી. ઉષાબેને જણાવ્યું કે રાસાયણિક ખાતર, બિયારણ અને જંતુનાશક દવાઓના અતિરેક ઉપયોગથી જમીનની ઉર્વરતા ઘટે છે, પાણી પ્રદૂષિત થાય છે અને અનાજ, શાકભાજી તથા ફળોની ગુણવત્તા પર નકારાત્મક અસર પડે છે. લાંબા ગાળે આ ઝેરી તત્ત્વો માનવ આરોગ્ય માટે પણ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.

ખેડૂત બહેનો દ્વારા પૂછાયેલા વિવિધ પ્રશ્નોના ઉષાબેને સરળ અને સમજણભર્યા જવાબ આપ્યા હતા. પ્રાકૃતિક ખેતીથી ખર્ચમાં ઘટાડો, ઉત્પાદનની ગુણવત્તામાં વધારો અને બજારમાં સારી કિંમત મળવા જેવી બાબતો પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી.

કાર્યક્રમ અંતે ઉપસ્થિત ખેડૂત બહેનોમાં પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાનો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. ગામ સ્તરે આ પ્રકારની તાલીમો દ્વારા કૃષિ ક્ષેત્રમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. દેવગઢ બારિયા તાલુકાના રાતડીયા ગામે યોજાયેલ આ તાલીમ પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.