રાજકોટ જિલ્લાની મુલાકાત દરમિયાન ગોંડલ તાલુકાના લુણીવાવ ગામે કુદરતી ખેતી અપનાવનાર ખેડૂતના ખેતરની મુલાકાત લેવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે ખેતરમાં કાર્યરત ખેડૂત સાથે આત્મીય સંવાદ યોજાયો હતો તેમજ ગ્રામ્ય જીવનની સાદગી અને પરંપરાને અનુભવી બળદગાડી ચલાવવાનો અવસર પણ મળ્યો હતો. સમગ્ર મુલાકાત ખેડૂતજીવન, કુદરત અને પરંપરાગત ખેતી પદ્ધતિઓના મહત્વને ઉજાગર કરતી રહી.

લુણીવાવ ગામના આ ખેડૂત દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી કુદરતી ખેતી પદ્ધતિનું નિરીક્ષણ કરતા ખેતરમાં ઉગેલા પાકોની તંદુરસ્તી અને જમીનની જીવંતતા સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળી હતી. રાસાયણિક ખાતર અને ઝેરી દવાઓ વિના ઉગાડવામાં આવેલા પાકો માત્ર ગુણવત્તાયુક્ત જ નહીં પરંતુ જમીનની લાંબા ગાળાની ઉર્વરતા જાળવવામાં પણ મદદરૂપ સાબિત થઈ રહ્યા છે. ખેતરની માટી નરમ, જીવંત અને પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર જણાઈ રહી હતી.

આ અવસરે ખેડૂત સાથે થયેલા સંવાદ દરમિયાન કુદરતી ખેતીના ફાયદાઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી. ખેડૂતોએ જણાવ્યું કે કુદરતી ખેતીથી ખેતી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ઉત્પાદનની ગુણવત્તા અને બજારમાં મળતી કિંમતમાં વધારો થયો છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે આ ખેતી પદ્ધતિ ખેડૂતના સ્વાસ્થ્યને પણ સુરક્ષિત રાખે છે, કારણ કે રાસાયણિક દવાઓના સંપર્કથી થતા નુકસાનથી બચાવ થાય છે.

બળદગાડી ચલાવવાના અનુભવ દ્વારા પરંપરાગત ગ્રામ્ય જીવનની નજીકથી અનુભૂતિ થઈ હતી. બળદ અને ખેડૂત વચ્ચેનું સુમેળ, પ્રકૃતિ સાથેનો સંબંધ અને પરંપરાગત ખેતી સાધનોનું મહત્વ આ દૃશ્યમાં સ્પષ્ટ દેખાતું હતું. આ અનુભવ એ વાતનો સંદેશ આપે છે કે આધુનિકતાની દોડમાં પણ પરંપરાગત જ્ઞાન અને કુદરત સાથેનું જોડાણ અત્યંત જરૂરી છે.

આ પ્રસંગે ખેડૂતોને અપીલ કરવામાં આવી હતી કે રાસાયણિક ખેતીથી થતા લાંબા ગાળાના નુકસાનને ધ્યાનમાં રાખીને વધુને વધુ કુદરતી ખેતી અપનાવે. કુદરતી ખેતી દ્વારા જમીનની ઉર્વરતા વધે છે, ખેડૂતની આવક અને સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષિત રહે છે તથા પર્યાવરણનું સંરક્ષણ પણ થાય છે. કુદરતી ખેતી અપનાવીને ધરતી માતાને ફરી સમૃદ્ધ બનાવવાનો સંકલ્પ લેવો એ આજની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે.