આનંદ જિલ્લાના ધર્મજ ગામને ગુજરાતમાં સસ્ટેઇનેબલ ડેવલપમેન્ટનું એક આદર્શ ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે. પ્રાકૃતિક સંવર્ધન, આધુનિક સુવિધાઓ અને ગ્રામ વિકાસને એકસાથે આગળ વધારવાની આ ગામની દૃષ્ટિ સમગ્ર રાજ્ય માટે પ્રેરણારૂપ છે. ધર્મજ ગામે પર્યાવરણપ્રેમી પ્રત્યેની જવાબદારી અને વિકાસ વચ્ચેનું સંતુલન સ્થાપિત કરીને સાબિત કર્યું છે કે સાચું વિકાસ માત્ર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરથી નહિ, પરંતુ સમગ્ર જીવનશૈલીના પરિવર્તનથી આવે છે.

ધર્મજમાં પિછલા કેટલાક વર્ષોમાં અનેક પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા ગામે સસ્ટેઇનેબલ સોલ્યુશન્સ અપનાવ્યા છે. ગામમાં રેનવોટર હાર્વેસ્ટિંગ સિસ્ટમ સારી રીતે કાર્યરત છે, જેના કારણે ભૂગર્ભ જળસ્તર વધ્યું છે અને કૃષિ માટે પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી ઉપલબ્ધ રહે છે. ઉપરાંત સોલાર એનર્જીનો વ્યાપક ઉપયોગ ગામને ઊર્જા આત્મનિર્ભર બનાવે છે. સરકારી મકાનોથી લઈને સ્ટ્રીટ લાઇટ સુધી અનેક સુવિધાઓ સોલાર પાવર પર ચાલી રહી છે.

ધર્મજ ગામની બીજી વિશેષતા છે તેનો પર્યાવરણમૈત્રી કચરા સંચાલન મોડલ. ઘરેથી નીકળતા સુકા અને ભીના કચરાને અલગ કરવામાં આવે છે અને કોમ્પોસ્ટિંગ યુનિટ દ્વારા ઓર્ગેનિક કચરાને ખાતમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. આ ખાતનો ઉપયોગ સ્થાનિક ખેડૂતો કરે છે, જે ઓર્ગેનિક ખેતીને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.

આ ગામમાં શિક્ષણ અને આરોગ્ય સુવિધાઓ પણ પ્રશંસનીય છે. આધુનિક શાળાઓ, ડિજિટલ ક્લાસરૂમ, આરોગ્ય કેન્દ્રો અને રમતગમતની સુવિધાઓ ગામના સર્વાંગી વિકાસને દર્શાવે છે. ગામે સારી ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી, વિસ્તૃત રોડ નેટવર્ક અને પીવાના શુદ્ધ પાણીની સગવડ પણ ઉપલબ્ધ કરી છે, જે તેને સુવિધાસભર ગામ તરીકે ઓળખ અપાવે છે.

ગામની સહકારી સંસ્થાઓ, એનજીઓ, અને સ્થાનિક નાગરિકો મળીને સતત વિકાસ માટે સમર્પિત છે. કૃષિ, પશુપાલન અને વ્યવસાય ક્ષેત્રે નવીનતા અપનાવવાથી ધર્મજ ગામ આજે ગ્રામ વિકાસનું પ્રેરણાદાયી મોડેલ બની ગયું છે.

આનંદ જિલ્લાના ધર્મજ ગામ સાબિત કરે છે કે જો સંકલ્પ અને સહકાર હોય તો સસ્ટેઇનેબલ ડેવલપમેન્ટ માત્ર વિચાર નહીં, પરંતુ વાસ્તવિકતા બની શકે છે.