આધુનિક યુગમાં કાંકરીટના જંગલો અને સીમિત જગ્યા ધરાવતા ફ્લેટ સંસ્કૃતિ વચ્ચે પ્રકૃતિ સાથેનો જોડાણ જાળવવું લોકો માટે પડકારરૂપ બન્યું છે. આવા સમયમાં ‘લિવિંગ આર્ટ’ તરીકે ઓળખાતા બોન્સાઈ વૃક્ષો પ્રકૃતિનો નાનકડો, પરંતુ જીવંત સ્વરૂપ ઘરમાં લાવવાનો અનોખો વિકલ્પ બની રહ્યા છે. સુરત ખાતે ઉધના-મગદલ્લા રોડ પર ગર્લ્સ હોસ્ટેલ નજીક Veer Narmad South Gujarat University (વી.એન.એસ.જી.યુ.)ના ગ્રાઉન્ડમાં આયોજિત હોર્ટીકલ્ચર મેળામાં 25થી 30 વર્ષ જૂના બોન્સાઈ વૃક્ષો ખાસ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યાં છે.

નાના કુંડામાં વટવૃક્ષ કે પીપળા જેવા વિશાળ વૃક્ષોને જીવંત સ્વરૂપે જોવાનો અનુભવ મુલાકાતીઓ માટે અદ્દભુત સાબિત થઈ રહ્યો છે. ‘બોન્સાઈ’ને ‘વામન કલા’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જેમાં કુદરતી રીતે ઊંચા વધતા વૃક્ષોને ખાસ તકનિક અને સંભાળ દ્વારા નાનકડા આકારમાં જ જાળવવામાં આવે છે.

સુરતના બોન્સાઈ નિષ્ણાત કુલિનભાઈ સોરઠિયા, જેમણે એમ.એસસી. બોટનીનો અભ્યાસ કર્યો છે અને છેલ્લા લગભગ 60 વર્ષથી બોન્સાઈ વિકાસ સાથે જોડાયેલા છે, જણાવે છે કે આજના સમયમાં જગ્યા ની કમીને કારણે લોકો માટે આ કલા ઉત્તમ વિકલ્પ બની છે. યોગ્ય કાપછાંટ, રૂટ મેનેજમેન્ટ અને પોષણ દ્વારા બે-ત્રણ માળ જેટલા ઊંચા થતા વૃક્ષોને પણ નાનકડા કુંડામાં જાળવી શકાય છે.

મેળામાં બે-ત્રણ વર્ષથી લઈને 22-28 વર્ષ સુધીના પરિપક્વ બોન્સાઈ છોડ પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે. ચીકુ, કેરી, વટવૃક્ષ, પીપળો, ફિકસની વિવિધ જાતો, જેડ પ્લાન્ટ, સ્કેફલેરા, મલ્ફિજિયા અને રંગબેરંગી બોગનવેલ જેવા છોડોએ શહેરવાસીઓને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા છે.

બોન્સાઈ માત્ર શોખ નથી, પરંતુ ધીરજ, કાળજી અને કલાત્મક દ્રષ્ટિનું પ્રતિક છે. સુરતના હોર્ટીકલ્ચર મેળામાં પ્રદર્શિત આ ‘લિવિંગ આર્ટ’ પ્રકૃતિપ્રેમીઓ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બની છે અને શહેરમાં હરિયાળી પ્રત્યે નવી જાગૃતિ લાવી રહી છે.