ભારતના મહાન સમાજ સુધારક B. R. Ambedkarના જીવનમાં અનેક સંઘર્ષો અને પ્રેરણાદાયક ઘટનાઓ જોવા મળે છે. એવી જ એક રસપ્રદ અને ઓછી જાણીતી ઘટના 1917 દરમિયાન બની હતી, જ્યારે પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમ્યાન એક જહાજ પર થયેલા હુમલામાં તેમનો મહત્વપૂર્ણ સામાન સમુદ્રમાં ડૂબી ગયો હતો.

જુલાઈ 1917માં SS Salsette નામનું જહાજ ઇંગ્લિશ ચેનલમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું ત્યારે જર્મની તરફથી ટોર્પિડો હુમલો થયો. આ દુર્ઘટનામાં અનેક લોકોના મોત થયા અને સાથે જ ડૉ. આંબેડકરની પીએચડીના દસ્તાવેજો, પુસ્તકો અને બૌદ્ધિક સંપદા સમાન સામાન પણ પાણીમાં તળી ગયો. સદનસીબે, ડૉ. આંબેડકર તે સમયે બીજા જહાજ મારફતે ભારત પરત આવી રહ્યા હતા, તેથી તેઓ સુરક્ષિત રહ્યા.

ડૉ. આંબેડકરે પોતાના જીવનમાં કઠિન પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરીને શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તેમની પ્રતિભાને ઓળખીને Krishnaji Arjun Keluskarએ તેમને ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા અને વડોદરાના રાજવી Sayajirao Gaekwad III પાસે શિષ્યવૃત્તિ મેળવવામાં મદદ કરી. મહારાજાએ તેમની બુદ્ધિમત્તાથી પ્રભાવિત થઈ તેમને આર્થિક સહાય પૂરી પાડી અને વિદેશ અભ્યાસ માટે મોકલ્યા.

અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કરીને પરત ફર્યા બાદ, જ્યારે તેમના સામાનના નુકસાન અંગે જાણ થઈ, ત્યારે મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડે સપ્ટેમ્બર 1917માં એક વિશેષ ‘હુજૂર હુકમ’ બહાર પાડ્યો. આ હુકમ હેઠળ ડૉ. આંબેડકરને વડોદરા રાજ્યમાં નોકરી આપવામાં આવી અને સમુદ્રમાં ડૂબેલા સામાન માટે રૂ. 300નું ગિફ્ટ કવર રૂપે વળતર આપવામાં આવ્યું.

આ ઘટના માત્ર સહાનુભૂતિ નહીં પરંતુ પ્રતિભા અને મહેનત પ્રત્યેના સન્માનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. ત્યારબાદ ડૉ. આંબેડકરે અનેક મુશ્કેલીઓ વચ્ચે સમાજમાં સમાનતા અને ન્યાય માટે સંઘર્ષ ચાલુ રાખ્યો. તેમના વિચારો અને કાર્યોથી ભારતના સામાજિક ઇતિહાસમાં એક નવા યુગની શરૂઆત થઈ, જે આજે પણ પ્રેરણારૂપ છે.