ગુજરાત રાજ્યમાં ગ્રામ્ય વિકાસ અને પર્યાવરણ સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ‘વેસ્ટ ટુ વેલ્થ’ના અભિગમ હેઠળ બાયો-CNG ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ રહી છે. મુખ્યમંત્રી Bhupendrabhai Patelના માર્ગદર્શન હેઠળ રાજ્ય સરકારે આ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બજેટમાં ₹60 કરોડની વિશેષ જોગવાઈ કરી છે. આ યોજનાના ભાગરૂપે રાજ્યમાં 10 નવા બાયો-CNG પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.

બાયો-CNG પ્લાન્ટ દ્વારા ગોબર અને અન્ય જૈવિક કચરાને પ્રોસેસ કરીને સ્વચ્છ ઈંધણ અને જૈવિક ખાતરમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રોસેસથી માત્ર ઊર્જા ઉત્પન્ન થતી નથી, પરંતુ પર્યાવરણને પણ મોટા પાયે ફાયદો થાય છે. અંદાજ મુજબ, આ મોડલથી દર વર્ષે આશરે 6750 ટન કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થશે, જે ગ્રીન એનર્જી તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

બનાસકાંઠા જિલ્લામાં સ્થિત બાનાસ બાયો-CNG પ્લાન્ટ આ ક્ષેત્રમાં સફળતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. Banaskanthaમાં આવેલા આ પ્લાન્ટમાં દરરોજ 40 મેટ્રિક ટન ગોબર પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા છે અને તે છેલ્લા 6 વર્ષથી સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે. આ પ્લાન્ટ દ્વારા સ્થાનિક ખેડૂતોને વધારાની આવક મળે છે અને કચરાના યોગ્ય સંચાલનથી સ્વચ્છતા પણ જળવાઈ રહે છે.

ગુજરાતનું ‘બાનાસ બાયો-CNG’ મોડલ આજે દેશભરમાં પ્રેરણાસ્ત્રોત બની રહ્યું છે. લગભગ 15 રાજ્યો આ મોડલને અપનાવવા માટે આગળ આવી રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે ગુજરાત ગ્રીન એનર્જી અને ટકાઉ વિકાસમાં અગ્રેસર છે.

આ પહેલ માત્ર ઊર્જા ઉત્પાદન પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવતી સાથે રોજગારીના નવા અવસરો પણ ઊભા કરે છે. ‘કચરાથી કંચન’ના મંત્ર સાથે ગુજરાતનો બાયો-CNG પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં દેશ માટે માર્ગદર્શક સાબિત થશે.